ذهن زیبا

اپیزود ۳۴ | معمای زبان و پایان فصل اول

اپیزود پایانی فصل اول، پس از وقفه‌ای طولانی، با این پرسش شروع می‌شود: زبان برای یک نفر تنها هیچ فایده‌ای ندارد، پس چطور فرگشت یافت؟ «انتخاب گروهی» با مشکل مفت‌خورها روبه‌

اپیزود ۳۳ | از بهشت تا ساوانا

ما حدود هفت میلیون سال پیش از شامپانزه‌ها جدا شدیم، اما مغز نیاکانمان تا حدود دو و نیم میلیون سال پیش تقریباً ثابت ماند. سپس بیش از سه برابر شد. داستان از نابودی یک بهشت

اپیزود ۳۲ | زبان در کجای مغز است؟

در ۱۸۳۰ مردی فرانسوی ناگهان فقط توانست یک هجا بگوید: «تان». پل بروکا پس از مرگش ناحیه‌ای آسیب‌دیده در لوب پیشانی چپ او یافت. کمی بعد کارل ورنیکه بیمارانی را دید که روان ا

اپیزود ۳۱ | چه چیزی ما را انسان کرد؟

ارسطو «روح عقلانی» را وجه تمایز انسان می‌دانست، اما صد سال پژوهش روی جانوران فهرست توانایی‌های «فقط انسانی» را تقریباً خالی کرد. داروین درست می‌گفت که تفاوت ما با جانوران

اپیزود ۳۰ | وقتی مغز آینده را اختراع کرد

آیا میوه‌ای مثل انجیر در ساختن مغز ما نقش داشته؟ «فرضیه‌ی مغز بوم‌شناختی»، رقیب جدی فرضیه‌ی مغز اجتماعی، می‌گوید آری. میوه‌ها پنجره‌ی زمانی کوتاهی دارند، گاهی کمتر از ۷۲

اپیزود ۲۹ | ساندویچی که یک کشف بزرگ را رقم زد

در سال ۱۹۹۰، در آزمایشگاه جاکومو ریتزولاتی در دانشگاه پارما، پژوهشگری هنگام ناهار ساندویچش را برداشت و بلندگوی وصل به مغز یک میمون ماکاک بی‌حرکت ناگهان بوق زد. نورون‌های

اپیزود ۲۸ | خودم را جای تو می‌گذارم

دوستت در کافه ناگهان اخم می‌کند و می‌رود، و تو بی‌اختیار خودت را جای او می‌گذاری تا بفهمی چه شد. این همان «نظریه‌ی شبیه‌سازی» است: ما با مدلی که از ذهن خود ساخته‌ایم ذهن

اپیزود ۲۷ | مغزی که درباره‌ی خودش فکر می‌کند

مغز ما نسخه‌ی «آیفونی» مغز شامپانزه نیست؛ ساختار مغز کپی‌ها تقریباً همان مغز ماست، فقط کوچک‌تر. از ۷۰ میلیون سال پیش تا ظهور کپی‌ها، مغز حدود صد برابر بزرگ شد. بیشتر این

اپیزود ۲۶ | سیاست در انبوه درختان

شامپانزه‌هایی که کنار رودخانه با حوصله پشت هم را تمیز می‌کنند فقط مشغول نظافت نیستند؛ دارند رأی جمع می‌کنند، قرارداد می‌بندند و وفاداری اعلام می‌کنند. زمان «گرومینگ» نه ب

اپیزود ۲۵ | روزی که دایناسورها رفتند

۶۶ میلیون سال پیش، روزی معمولی با برخورد سیارکی ۱۰ کیلومتری به شبه‌جزیره‌ی یوکاتان به فاجعه‌ای جهانی تبدیل شد. بیش از صد سال تاریکی، زنجیره‌ی غذایی را فروپاشاند و حدود ۷۵

اپیزود ۲۴ | فرمانده پنهان حرکات

در سکته‌ی مغزی گاهی دستی که تا لحظه‌ای پیش گوشی را با ظرافت اسکرول می‌کرد ناگهان بی‌جان می‌شود. مقصر آسیب به قشر حرکتی است: نواری میان نوقشر حسی و پیشانی که نقشه‌ای از کل

اپیزود ۲۳ | از عادت تا اراده

تونی دیکنسون در اوایل دهه‌ی ۱۹۸۰ به موش‌ها یاد داد با فشار دادن اهرم غذا بگیرند، سپس همان غذا را بیرون از جعبه مسموم کرد. موش‌هایی که حدود ۱۰۰ بار اهرم را فشار داده بودند

اپیزود ۲۲ | ما تصمیم می‌گیریم یا مغزمان؟

موشی که هم گرسنه است و هم تشنه سر دوراهی می‌رسد: چپ آب است و راست غذا. در مغزش دقیقاً چه می‌گذرد؟ این اپیزود تصمیم‌گیری پستانداران را در سه مرحله تشریح می‌کند. اول، وقتی

اپیزود ۲۱ | مردی که دلیلی برای حرف زدن نداشت

آقای ال، بیمار آنتونیو داماسیو، پس از سکته شش ماه با چشمان باز در تخت ماند. می‌دید، می‌شنید و می‌فهمید، اما هیچ دلیلی برای حرف زدن یا حرکت نداشت. انگار قصد و نیت از وجودش

اپیزود ۲۰ | مردی که در ۱۹۵۳ ماند

در ۱۹۵۳، جراحان هیپوکمپ هنری مولیسون را برداشتند تا تشنج‌هایش درمان شود. تشنج‌ها کم شد، اما او دیگر هرگز خاطره‌ی تازه‌ای نساخت و تا پایان عمر در همان سال ماند. این اپیزود

اپیزود ۱۹ | اگر بیت‌کوین خریده بودم…: حسرت و تخیل

«اگر آن موقع بیت‌کوین خریده بودم…»: حسرت کارهای نکرده فقط مال انسان نیست؛ ریشه‌اش به نخستین پستانداران و نوقشر برمی‌گردد. ادوارد تولمن در دهه‌ی ۱۹۳۰ دید موش‌ها سر دوراهی

اپیزود ۱۸ | راسوهایی که با گوششان دیدند

نوقشر چطور هم می‌بیند، هم می‌شنود و هم لمس می‌کند؟ ورنون مانت‌کاسل در میانه‌ی قرن بیستم با ثبت فعالیت تک‌نورون‌ها در مغز میمون‌ها دریافت نوقشر از واحدهای تکراری و یکسانی

اپیزود ۱۷ | آنچه می‌بینیم، توهمی کنترل‌شده است

نوقشر لایه‌ای ۲ تا ۴ میلی‌متری است که اگر صافش کنیم به اندازه‌ی چهار برگ A4 می‌شود و همه کار می‌کند: بینایی، شنوایی، لمس، زبان و موسیقی. اما در اصل چه می‌کند؟ این اپیزود

اپیزود ۱۶ | از آب به خشکی، از انقراض تا نوقشر

این اپیزود آغاز پیشرفت بزرگ سوم است و صدها میلیون سال را در یک روایت پرماجرا طی می‌کند. در دوره‌ی دونین، بندپایان از دست ماهی‌های شکارچی به خشکی گریختند. گیاهان زمین را س

اپیزود ۱۵ | چرا ما کنجکاویم؟

الگوریتم‌های یادگیری تفاوت زمانی در تخته‌نرد و بسیاری از بازی‌های آتاری از انسان جلو زدند، اما در بازی «انتقام مونتزوما» شکست خوردند. در آن بازی پاداش بسیار دیر می‌رسد و